OTRANTO: Ecdadın 13 ay İtalya’da hüküm sürdüğü yer

Yine güzel bir Puglia kasabasındayız. Otranto, hem doğası, denizi hem de Osmanlı’nın izlerini taşıması sebebiyle benim Puglia’da görülecekler listemde yer alır.

İtalya Türkiye’nin yaklaşık olarak üçte biri kadardır ve 5’i özerk olmak üzere 20 coğrafi bölgeye ayrılır. Puglia’da bu coğrafi bölgelerden biridir. Bari’de Puglia bölgesinin en büyük ili ve merkezidir. İtalya’nın 9. Büyük ilidir. Sırasıyla Roma, Milano, Napoli, Torino, Palermo, Genova, Bologna ve Floransa’dan sonra gelir.

Genelde İtalya diyince Roma dönemine uzanır bütün şehirlerin tarihleri. Bari’de o dönemde bir karayolları kavşağı imiş. Lombardlar, Bizanslılar, Araplar, Abbasilerin egemenliğinde kalan şehir, duyduğumda beni etkileyen bizimle ilk benzerliği dediğim 1071’de Roberto Guiscardo tarafından ele geçirilmiş olması. Benim liseyi bitirdiğim ve Türklerin Anadolu’ya girdiği yer Malazgirt’te aynı tarihle anılır. Yaşamımda anlamı olan iki şehir ve aynı iki tarih… Allah’tan gelen…

Ortaçağ’da, Haçlı Seferleri’nin başlangıç noktası Puglia’nın merkezi Bari’dir.

Bütün dünyada Noel Baba olarak tanınan Aziz Nicholaos, Antalya Demre’de doğmuştur.  6 Aralık 343’te yaklaşık 65 yaşında iken öldüğü sanılmaktadır. Myralılar onun adına bir kilise yaparak kilisenin altındaki bir lahitte ebedi istirahatgahına bırakmışlardır. Haçlı Seferleri sırasında 20 Nisan 1087’de Bari’den gelen tüccarlar Noel Baba’nın kemiklerini çalıp Bari’ye getirmişler ve yaptıkları Bazilika’ya gömmüşler. Bazilika büyük kilise yani katedral demektir. Bari’nin bugün simgesi olan San Nicola Katedrali adını da Noel Baba’dan alır. Aziz Nicolaus’un kemiklerinin Anadolu’dan Bari’ye getirilmesi şehri hac olarak kabul edilen kutsal bir dini merkez haline getirir.

1813’te Napoléon’un generallerinden Murat, şehre bugünkü ilk şeklini verirek zengin ve modern bir yerleşim olan Bari, 1860’tan sonra hızla gelişmeye devam eder.

Bir çok kaynakta Puglia’nın en huzurlu kasabası olduğundan bahsedilir. Bakmayın şimdilerde huzurlu olmasına stratejik önemi nedeniyle defalarca saldırıya uğramış, Osmanlı’nın 13 ay boyunca ele geçirdiği tarihinin savaş ve kanla dolu olduğu kasabadır. Bunca saldıya da kale ile kendini savunmuş. Otranto Kalesi duvarlarında da yeniçerilere benzer Türkler resmedilmiş.

Stratejik konumundan bahsettiğim Otranto, Arnavutluk’a sadece 75 km uzaklıktadır. Hatta kalenin üstünden baktığınızda Arnavutluk sahilini görebilirsiniz.

Lecce’ye 45 dakika mesafede küçük bir deniz kasabası.

Şehrin girişinde bir grafiti karşılıyor bizi. Duvar resmine biraz dikkatli bakınca resimdekiler tanıdık geldiler mi? “Mamma, li Turchi!” Türkçe’ye “Anneciğim, Türkler geliyor!” şeklinde çevrilen ünlü bir atasözü. Türkler’den tarih boyunca korkmuşlar. Bir çok yerde gözlem kulesi ya da kale yapılmasının sebebi de Osmanlı olmuş. Nasıl korkmasınlar ki Fatih Sultan Mehmet Han döneminde 1480 yılında Otranto’nun 13 aylığına Osmanlı tarafından ele geçirildiğini Türklerin İtalya’ya girişi olarak bilirsiniz. Hani Gedik Ahmed Paşa tarafından yaklaşık 100 gemiden oluşan Osmanlı donanması, 28 Temmuz 1480’de 5000 nüfuslu kasabaya 20000 askerle gelip feth eder. İki hafta kadar direnen kasaba 11 Ağustos 1480’de ele geçirilir.

Sultan II. Mehmed, Konstantinapolis’i fethederek Fatih ünvanını alınca “Dünyada tek devlet, tek hükümdar” fikriyle İslam ve Hıristiyan dünyası üzerinde tek hakim olmak ister. İstanbul’dan sonra en büyük hedefi İtalya özellikle Roma olur. Otranto’yu bir üs haline getirmek isteyen Gedik Ahmed Paşa, o dönem herkesin korkulu rüyası olmuştu. İşte bu atasözünün o günlerdeki korkuyu anlattığı için çıktığı söylenir. Hatta bu korku destanlar, epik hikayeler yazılmasına da sebep olur.

1481 Mayıs’ında Fatih Sultan Mehmed Han vefat eder. Osmanlı’nın en büyük sıkıntılarından saltanat savaşları başlar. II. Bayezid, Gedik Ahmed Paşa’yı İstanbul’a çağırır. Hayrettin Paşa’yı az sayıda muhafızla Otranto’da bırakarak İstanbul’a döner. Otranto seferi, Kızıl Elma diye bilinen Roma’yı ele geçirme planının ilk aşaması idi. Fatih ölmese İtalya’nın içlerine kadar belki de ilerlenebilirdi…

13 ay boyunca Otranto’da kalan Osmanlı Ordusu  Avrupa’da barbar olarak tanınan Türklere yeni efsaneler çıkmasına zemin hazırlar. Rivayete göre Osmanlılar, burada sebepsiz şiddet uygular. Oysa Osmanlı’nın fethettiği hiç bir yerde şiddet hikayesi yoktur. Neyse biz rivayete dönecek olursak katedrale sığınan halkı 15 yaş altındaki kadınlar ile çocukları ve 50 yaş üzerindeki tüm erkekler testerelerle ikiye bölünerek öldürüldüğü, Müslüman olmayı reddeden 800 kişi Minerva Tepesi’ne götürür.  İçlerinden terzi Antonio Primaldo sizden korkmuyoruz müslüman olmayı reddediyoruz diyince Türkler 800 masumu kılıçtan geçirerek öldürdüğü anlatılır. Hatta derler ki ilk öldürülen terzi, başı bedeninden kopmuş olsa da Osmanlı askerlerinin tüm çabasına karşın yıkılmayarak herkesin öldürülmesini ayakta izler. Hatta terzinin durumundan etkilenen askerlerinden birinin de Hıristiyan olduğu söylenir. 13 ay Otranto’da kalan Türklerin İtalya içlerine gidememesini de bu 800 kişinin mucizesi kabul ediyorlar. Hatta zafer kabul ediyorlar.

Bu anlatılan hikayelerde abartı hissetmediniz mi? Devrin en büyük İmparatorluğu olan 600 yıl boyunca hüküm süren ve yüzlerce yer ele geçiren  Osmanlı’da böyle bir zorlama hiç duydunuz mu ya da okudunuz mu? Osmanlılar, hiç kimseyi İslamiyet’e dönmeye zorlamadılar. Zira, İslamiyette “din de zorlama yoktur” düsturu vardır. Eğer öyle olsaydı, bugün yüzlerce yıl boyunca tüm Balkan ülkeleri Osmanlı egemenliğinde yaşamışken Müslüman olurlardı. İstanbul’un fethinden sonra gayri müslüm halk İstanbul’da yaşamaya devam etmezdi.

Ölenlerin mezarlarından çıkıp öldükleri yerlerde dolaştıklarının görüldüğü Otranto’daki kemiklere dokunan hastaların şifa buldukları gibi mucizeleri temel alarak olaydan 533 yıl sonra, 12 Mayıs 2013 tarihinde Papa I.Francesco, Osmanlı’ya karşı din değiştirmeyen bu 800 Hıristiyan’ı aziz ilan eder. Katolik inanışına göre azizlik, cennete girecekleri kesin olan kişiler için kullanılan önemli bir mertebedir. Allah katında şefaatleri kabul edilir ve Hazreti İsa ile Hazreti Meryem’in yanısıra azizlere de dua ederek şefaat istenir.

800 iskeletin 240 tanesi Napoli Santa Caterina Kilisesi’nde, geri kalan 560 iskelet ise katedralde şapelin duvarlarındaki cam vitrinlerde sergilenir.

Yüzmek isterseniz tabii ki çok güzel sahilleri var. Çok uzağa gitmenize de gerek yok. Şehrin içinden hemen kalenin önünden de denize girebilirsiniz.

Otranto yatçılar içinde tavsiye edilen bir yerdir. Yat limandan günlük tekne kiralayarak hem koyları gezip hem de muhteşem denizin tadını çıkarabilirsiniz.

Yat limanında akşam üzeri bir kafe Leccese ya da aperol sprits içerek güneşi batırın.

Otranto’da görülecek yerler:

Castello Aragonese Otranto (Otranto Kalesi): Kale, eski şehir merkezinde, deniz ve yat limanı manzarasına sahip. Kale, çevresi boyunca bir hendek ile beş taraflıdır. Üç yuvarlak kule vardır ve diğeri Punta di Diamante adında bir burçtur. Tarihi eserleri, ilginç video sunumları, antik eserler hakkında tarih öncesi resimler, Güney İtalya’daki mağaralara ait bilgiler ve sergi salonları görülebilir. Fatih Sultan Mehmet’in ve Osmanlı’nın tasvirleri bulunuyor. Giriş ücreti 10 Euro’dur.

Centro Storico Otranto (Eski Şehir Merkezi): adeta bir Ortaçağ kasabasıdır. Yapılacak en güzel şey kasabanın taş dar yollarında kendinizi yüreğinize emanet ederek yürümek. Dükkanlar tekstilci, hediyelik eşyacı, peynirci ve makarnacıdır genellikle. Bol bol fotoğraf çekin, sohbet edin. Öğle yemeği yemek yerine büyük bir dondurmanın size eşlik etmesine izin verin.

Cattedrale di Otranto (Otranto Katedrali): muhteşem yer mozaikleri, sıradışı tavan süslemeleri, öldürülenlerin kemiklerinin bulunduğu vitrin görülecekler arasındadır.

Monumento agli Eroi e Martiri di Otranto: şehrin sahil tarafında bulunan heykel

Punta Palascia Lighthouse: Burası İtalya’nın en doğu noktasında bir deniz feneridir. Otranto’dan sadece 4 km uzakta, virajlı bir yol ile ulaşabilirsiniz. Arnavut sahilini görebilirsiniz. Fenerden aşağıya inmek isterseniz oldukça kayalık ayakkabılarınızı iyi seçin; ancak, manzara müthiş. Ücretsizdir.

Baia dei Turchi (Türk Plajı):

En çok sevilen plajlarındandır. Osmanlı ordusunun 1480 yılındaki Otranto çıkarmasını kasabaya 6 km.mesafede bulunan bu sahilden yapması nedeniyle Türk Plajı denmiş.

Spiaggia Alimini: İkinci önerilen sahildir.

Torre Matta : Otranto kalesinin bir kalesinde 500 yıl boyunca gömülü olan ve şimdi tüm doğal güzelliğiyle yeniden ortaya çıkan Torre Matta, şehrin en özel yapılarından biri olarak kabul ediliyor.

1480 Türk saldırısından sonra, ortaçağ duvar perdesinin tamamı yıkılıp yerle bir edildiğinde inşa edilen kule, burcun denize bakan kısmında yer almaktadır.

Bugün Torre Matta, yakındaki Aragonese kalesi ile çok sık sinerji içinde düzenlenen sergilere, konferanslara ve toplantılara ev sahipliği yapmak için kullanılır.

Bu kulelerde hala zamanın tipik motifleriyle güzel dekoratif konsollar vardır.

Borgo Antico: Kaldırımları ve en eski yerleşim yeri olmasıyla ünlüdür.  UNESCO Barış Elçisi olarak adlandırılan antik Otranto köyü, kasabanın ana ticari arteri olan Corso Garibaldi’dir. Porta a Mare ve limana ulaşmanızı sağlayan merdivenleri var.  Ayrıca bu kasabada Adriyatik boyunca Pelasgians Kalesi vardır. 1480’de şehrin maruz kaldığı saldırı sırasında Saracen bombardımanlarının fırlattığı büyük granit topları görmek de mümkün.

Akşam Otranto’da ne yapılır?

Akşam saatlerinde gezinti için ideal olduğu gibi her şeyi satın alabileceğiniz, akşam geç saatlere kadar açık olan çok sayıda mağaza vardır.  Hediyelik eşyalar, kartpostallar, giysiler, yerel ürünler ve el yapımı nesneler, el yapımı makarna, magnet alabilirsiniz.

Gece yapılacaklar sadece ticari faaliyetlerle sınırlı değil elbette. Antik Otranto köyü, şehrin geçmişinden kalan, Batı ile Doğu arasında bir buluşma yeridir. İşte tam da bu nedenle sokaklarında, neredeyse tesadüfen, 1799 yapımı Saat Kulesi gibi özel öneme sahip ve şehrin arması, San Pietro Bazilikası ve yine  Katedral, Torre Matta ve Aragonese Kalesi’ni de gece görebilirsiniz. Bir dondurma alıp eski şehir sokaklarında ya da deniz kenarı boyunca yürüyüş yapabilirsiniz.

Zaman zaman Puglia turlarım oluyor. Ne zaman olduğundan haberdar olabilmek için beni @omurkahramann instagram hesabımdan takip edebilirsiniz.

 

DR. ÖMÜR KAHRAMAN – NAME HABER