Zelenskiy’den Güncellenmiş Barış Planı: Donbas’ta Askerden Arındırılmış Bölge Önerisi

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya ile savaşı sona erdirmeyi amaçlayan güncellenmiş bir barış planının ayrıntılarını kamuoyuyla paylaştı. Zelenskiy, ABD ve Ukraynalı temsilciler arasında Florida’da yapılan görüşmelerde üzerinde uzlaşılan 20 maddelik planın, savaşın bitirilmesi için ana çerçeveyi oluşturduğunu söyledi.

Zelenskiy, plana göre Ukrayna’nın doğusundaki bazı bölgelerde askerî düzenlemeler yapılabileceğini belirtti. Donbas bölgesinde Ukrayna birliklerinin geri çekilmesi ihtimalinin gündeme geldiğini, bunun yerine askerden arındırılmış bir bölge veya serbest ekonomik bölge kurulmasının tartışıldığını ifade etti. Geri çekilme olması durumunda söz konusu alanların Ukrayna yönetimi ve Ukrayna polisi tarafından denetlenmesi gerektiğini vurguladı.

ABD’li müzakerecilerin, Ukrayna’nın doğusundaki Donetsk bölgesinde iki seçenek üzerinde durduğunu belirten Zelenskiy, bunların savaşın devamı ya da ekonomik ve askerî düzenlemeleri içeren bir çözüm olduğunu söyledi. Olası bir serbest ekonomik bölge kurulması hâlinde, Rusya’nın da aynı oranda askerlerini geri çekmesi gerektiğini dile getirdi.

Plan kapsamında Ukrayna’ya, ABD, NATO ve Avrupa ülkelerinden güçlü güvenlik garantileri verilmesi öngörüldü. Zelenskiy, Rusya’nın yeniden saldırması durumunda koordineli bir askerî karşılık mekanizmasının devreye gireceğini ifade etti. Ukrayna’nın barış döneminde azami 800 bin kişilik bir orduya sahip olmasının da planın maddeleri arasında yer aldığı açıklandı.

Zelenskiy, Rusya’nın Donetsk’in büyük bölümünden çekilmesi gerektiğini savundu ve Rus birliklerinin yalnızca Donetsk değil, Dnipropetrovsk, Mykolaiv, Sumy ve Harkiv bölgelerinden de ayrılmasının şart olduğunu söyledi. Zaporizhzhia Nükleer Santrali çevresinde de özel bir ekonomik ve güvenlik bölgesi oluşturulmasının gündemde olduğunu belirtti.

Yeni planda Ukrayna’nın egemenliğinin açık şekilde teyit edildiği, Rusya ile saldırmazlık anlaşması ve izleme mekanizması kurulmasının öngörüldüğü ifade edildi. Ayrıca Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne katılım sürecinin net bir takvimle desteklenmesi ve yaklaşık 200 milyar dolarlık bir yatırım fonu oluşturulması planlandı.

Zelenskiy, barış planının halkın onayına sunulacağını ve referandum yapılmadan nihai karar alınmayacağını söyledi. Anlaşmanın imzalanmasının ardından Ukrayna’da en kısa sürede seçimlerin yapılmasının da planın maddeleri arasında yer aldığı belirtildi.