Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ile Kopenhag’da düzenlenen ortak basın toplantısında dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Nielsen, “Eğer burada ve şimdi ABD ile Danimarka arasında bir tercih yapmak zorunda kalsaydık, Danimarka’yı seçerdik” ifadelerini kullandı.
Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ilhak etme planlarını yeniden gündeme getirmesinin ardından bir Grönland yetkilisinden gelen en net mesaj olarak değerlendirildi. Trump, ABD’nin Rusya ve Çin’e karşı savunmasını güçlendirmek için Grönland’a “sahip olması gerektiğini” savundu. Beyaz Saray, adayı satın alma seçeneğini gündeme getirirken, askeri güç kullanımını da tamamen dışlamadı.
NATO üyesi olan Danimarka’nın Başbakanı Mette Frederiksen ise askeri bir müdahalenin transatlantik savunma ittifakının sonu anlamına geleceği uyarısında bulundu. Frederiksen, ABD’den gelen baskıyı “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirdi ve önlerinde daha zorlu bir sürecin bulunduğunu söyledi.
ABD Başkanı Trump, Nielsen’in açıklamalarına Washington’da verdiği yanıtta, “Bu onun sorunu, kendisiyle aynı fikirde değilim. Bu onun için büyük bir sorun olacak” dedi. Trump, Grönland’ın ABD ulusal güvenliği açısından hayati önemde olduğunu ve bölgede Rusya ile Çin’in etkinliğinin arttığını iddia etti.
Stratejik konumuyla dikkat çeken Grönland, Kuzey Amerika ile Arktik arasında yer alması nedeniyle erken uyarı sistemleri ve deniz trafiğinin izlenmesi açısından kritik bir noktada bulunuyor. ABD’nin, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana adanın kuzeybatısındaki Pituffik Üssü’nde 100’den fazla askeri personeli konuşlandırdığı biliniyor.
Mevcut Danimarka-ABD anlaşmaları kapsamında Washington’un Grönland’a daha fazla asker konuşlandırma yetkisi bulunuyor. Ancak Trump, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada kira veya üs anlaşmalarının yeterli olmadığını, ABD’nin adanın mülkiyetine sahip olması gerektiğini dile getirdi.
Grönland Başbakanı Nielsen ise adanın tutumunu net bir dille ortaya koydu. Nielsen, Greenland’in ABD tarafından sahiplenilmek, yönetilmek ya da ABD’nin bir parçası olmak istemediğini açıkça ifade etti.
Kopenhag’daki temasların ardından Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen ile Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt’in ABD’ye giderek Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmeler yapması planlandı. Görüşmelerin, artan gerilimi diplomatik zeminde ele alması bekleniyor.