Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Ukrayna’nın müttefiklerinin, Güney Afrika’da düzenlenen G20 Zirvesi’nde Rusya ile savaşı sona erdirmeye yönelik ABD planını “güçlendirmeyi” hedefleyeceklerini açıkladı. Zirve, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski’nin, ülkesinin planı kabul etme baskısı altında “tarihin en zor anlarından birini” yaşadığını söylemesinin hemen ardından başladı. Sızdırılan detaylar, planın Moskova lehine olduğuna dair endişeleri artırdı.
Zelenski, Cuma günü Starmer ve Fransa ile Almanya liderleriyle telefon görüşmeleri yaptı. Görüşmelerin ardından Birleşik Krallık Başbakanı Starmer, Ukrayna’nın “arkadaşları ve ortaklarının”, “kalıcı bir barışı sağlama” konusunda kararlı olduklarını ifade etti. G20 zirvesine ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin katılmıyor.
Sızdırılan ABD barış planı, Ukrayna’nın daha önce reddettiği doğu bölgelerini Rusya’ya bırakmayı da kapsayan önerileri içeriyor. Washington, planı kabul etmesi için Kiev üzerinde baskı kurarken, Pentagon yetkililerini de konuyu görüşmek üzere Ukrayna’ya göndermişti. Avrupa’da ise planın Moskova lehine ağır şekilde kaydığı algısı endişe yaratıyor. AB dış politika şefi Kaja Kallas, planın kabul edilme olasılığını “çok tehlikeli bir an” olarak nitelendirdi. Kallas, “Hepimiz bu savaşın bitmesini istiyoruz, ama nasıl bittiği de önemli. Rusya’nın işgal ettiği ülkeden herhangi bir hukuki hakkı yok, nihai anlaşma şartlarını belirleyecek olan Ukrayna’dır” dedi.
Starmer, G20’deki görüşmeler öncesinde, liderlerin “masadaki mevcut öneriyi tartışacaklarını ve Trump’ın barış girişimini destekleyerek, müzakerelerin bir sonraki aşaması için planı güçlendirmeye çalışacaklarını” söyledi. Starmer, “Bu savaşta Ukrayna’nın Rusya’nın yasa dışı işgalini sona erdirmesi, tanklarını geri çekmesi ve silahlarını bırakması çağrısı yapmadığı bir gün bile geçmedi. Ukrayna aylarca müzakereye hazır oldu, ancak Rusya süreci sürekli engelledi ve saldırılarına devam etti. İşte bu yüzden, hem ABD hem de Ukrayna ile birlikte adil ve kalıcı bir barışı sağlamak için hepimizin birlikte çalışması gerekiyor” dedi.
Beyaz Saray planına göre, Ukrayna ordusunun boyutunu küçültmesi ve uzun süredir Kremlin’in talep ettiği NATO üyeliğine katılmama sözü vermesi gerekiyor. Trump, Cuma günü yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın kısa süre içinde daha fazla toprak kaybedeceğini ve Zelenski’nin planı onaylamak zorunda olduğunu belirtti. ABD Başkanı, Ukrayna’ya planı kabul etmesi için ABD’de Şükran Günü olan Perşembe gününe kadar süre verdiğini ve bunu “uygun bir son tarih” olarak nitelendirdiğini söyledi.