Yapay zeka destekli sohbet botlarının günlük hayatta giderek daha fazla kullanılması, bilişsel beceriler üzerindeki etkilerine dair tartışmaları da beraberinde getirdi. Uzmanlar, özellikle yazı yazma, analiz yapma ve problem çözme gibi zihinsel süreçlerin yapay zekaya devredilmesinin düşünme becerilerini zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.
Massachusetts Institute of Technology (MIT) tarafından yayımlanan bir araştırma, ChatGPT kullanarak kompozisyon yazan kişilerin beyinlerindeki bilişsel işlem ağlarının daha az aktif olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre bu kişiler, kendi yazdıkları metinlerden alıntı yapmakta da zorlandı. Bilim insanları, bu bulguların öğrenme becerilerinde olası bir gerilemeye işaret ettiğini belirtti.
Çalışmaya MIT ve çevre üniversitelerden 54 kişi katıldı ve katılımcıların beyin aktiviteleri EEG yöntemiyle ölçüldü. Katılımcılar yapay zekayı özet çıkarma, kaynak bulma, dil bilgisi düzeltme ve fikir üretme gibi amaçlarla kullandı. Ancak bazı kullanıcılar, yapay zekanın özgün fikir üretme konusunda yetersiz kaldığını ifade etti.
Ayrı bir çalışmada Carnegie Mellon Üniversitesi ve Microsoft, yapay zekaya duyulan yüksek güvenin eleştirel düşünme çabasını azalttığını tespit etti. Araştırma, yapay zekanın verimliliği artırırken uzun vadede bağımsız problem çözme becerilerini zayıflatabileceğini ortaya koydu.
Oxford University Press tarafından İngiltere’de yapılan bir ankette ise öğrencilerin yüzde 60’ı yapay zekanın okul becerilerini olumsuz etkilediğini söyledi. Buna karşın öğrencilerin büyük bölümü, yapay zekanın problem çözme ve tekrar yapma becerilerini geliştirdiğini de kabul etti.
Uzmanlar, yapay zekanın bir “cevap makinesi” yerine rehber ya da öğretici olarak kullanılması gerektiğini vurgularken, kontrolsüz kullanımın öğrenme kalitesini düşürebileceğine dikkat çekiyor.